Een eerste stap naar de modernisering van de federale administratie
De ministerraad heeft een eerste stap goedgekeurd in het kader van de modernisering van het federale administratieve landschap, op initiatief van minister van Modernisering van de Overheid, Vanessa Matz, in samenwerking met vice-eersteminister en minister van Begroting, Vincent Van Peteghem. Deze beslissing markeert de start van een gestructureerd en gefaseerd proces, in overeenstemming met het regeerakkoord.
Deze hervorming wordt doorgevoerd om de leesbaarheid van de federale administratie voor burgers en ondernemingen te verbeteren. Het doel is de duidelijkheid en kwaliteit van de dienstverlening te verbeteren, terwijl tegelijk wordt gewerkt aan een duurzaam budgettair kader.
“Het doel is niet alleen om efficiënter te werken, maar om te bouwen aan een federale administratie die opgewassen is tegen de ecologische, digitale en sociale transities. Dat vraagt om een organisatiemodel dat meer samenhangvertoont en voor burgers duidelijker en begrijpelijker is. Een performante administratie begint bij wat mensen concreet ervaren: de deur waar ze binnenstappen, de stem die ze aan de telefoon horen, de website die ze bezoeken, de duidelijkheid van het traject dat ze doorlopen of het antwoord dat ze krijgen, dat zijn maatstaven waaraan het overheidsoptreden moet worden afgemeten”, benadrukt minister Matz.
Deze tekst legt de structuur en timing vast van het verdere verloop van de werkzaamheden en luidt een eerste fase van de transformatie in. Die steunt op twee elkaar aanvullende hefbomen: enerzijds een grondige reorganisatie van de federale organisaties en anderzijds een sterkere centralisatie van de ondersteunende diensten.
De reorganisatie heeft onder meer betrekking op:
-
De heroriëntering van de FOD Kanselarij naar haar rol als ondersteunende dienst voor de Eerste Minister, verantwoordelijk voor de specifieke opdrachten en taken die verbonden zijn aan de functie van Eerste Minister;
-
Een harmonisering van de migratiediensten, waarbij de Dienst Vreemdelingenzaken, het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen, Fedasil en de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen worden samengebracht onder één overkoepelende structuur, met name de FOD Migratie, met gerationaliseerde diensten en personeel, en met waarborging van de autonomie en de beslissingsonafhankelijkheid van de betrokken instanties;
-
De inkanteling van de POD Maatschappelijke Integratie in de FOD Sociale Zekerheid, die zal fuseren met de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg;
-
De integratie van de POD Wetenschapsbeleid, als autonome directie, in de FOD Economie;
-
De tien federale wetenschappelijke instellingen worden gegroepeerd in twee thematische entiteiten: “Aarde en Ruimte” en “Kunst en Erfgoed”. Deze entiteiten zijn autonoom en worden ondersteund door een specifieke ondersteunende dienst die ressorteert onder de FOD BOSA.
Parallel voorziet het kader in een geleidelijke evolutie naar een verdere centralisatie van de ondersteunende diensten, met name op het vlak van aankopen, digitalisering en facilitair beheer, met een gefaseerde uitrol tot 2028:
-
De ondersteunende diensten voor entiteiten met minder dan 500 personeelsleden (met uitzondering van de OISZ) worden gecentraliseerd binnen de FOD BOSA; voor entiteiten met meer dan 500 VTE ligt de focus op de optimalisering van de processen en de concentratie van expertise;
-
Het College van voorzitters van de OISZ zal uiterlijk tegen 31 maart 2026 een project inzake centralisatie en synergie ter beslissing voorleggen aan de ministerraad.
-
De oprichting van een Digitaal Agentschap is voorzien, dat op termijn de acties op het vlak van ICT zal bundelen en coördineren. In dit kader zal BELNET worden ondergebracht bij FOD BOSA;
-
De Regie der Gebouwen wordt het Federaal Agentschap voor Gebouwen en Facilitaire Diensten. Naast het beheer van overheidsgebouwen zal het agentschap ook optreden als aankoopcentrale voor overheidsopdrachten voor werken en voor de uitrol van facilitaire diensten (schoonmaak, beveiliging, onderhoud van ruimtes, …) voor gebouwen;
-
Er zal een analyse worden uitgevoerd van mogelijke synergieën op het vlak van gebouwen, IT en andere ondersteunende diensten voor de regulatoren en Ombudsdiensten. De onafhankelijkheid en autonomie van deze instellingen blijven uiteraard gewaarborgd;
-
Er wordt een Federaal Competentiecentrum voor Overheidsopdrachten opgericht om de expertise inzake aankopen te bundelen, inclusief de invoering van een federaal certificeringssysteem.
“Deze eerste stap legt een duidelijk kader en een kalender vast. De modernisering van de federale administratie zal geleidelijk, in overleg en op een verantwoordelijke manier gebeuren, met één constante doelstelling: de burgers beter dienen, met het oog op een efficiënter gebruik van de publieke middelen”, besluit Vanessa Matz.
Fase 2
In het kader van een tweede fase zullen bijkomende hervormingsvoorstellen worden uitgewerkt en gecoördineerd worden uitgevoerd. Deze zullen steunen op een kerntakenanalyse. Deze analyse wordt uitgevoerd onder leiding van de minister van Ambtenarenzaken en de minister van Begroting, in samenwerking met de bevoegde ministers, de Colleges van voorzitters, de Inspectie van Financiën en de betrokken administraties.
Er wordt minstens een voorstel uitgewerkt met het oog op de verdere herstructurering van federale overheidsdiensten met een socio-economisch karakter, met als doel:
-
sterke, coherente en burgergerichte pijlers te creëren;
-
de synergie, transversaliteit en budgettaire impact te versterken.
Daartoe zal reeds in de loop van de maand januari 2026, in overleg met de minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken, een eerste voorstel inzake de oprichting van een sociale pijler aan de ministerraad worden voorgelegd.