Vanessa
Matz

 Proximus, de Nationale Loterij, bpost en SFPIM engageren zich deze donderdag samen met minister van Ambtenarenzaken en Modernisering van de Overheid Vanessa Matz voor een verantwoord gebruik van artificiële intelligentie. Daarmee sluiten ze zich aan bij het Handvest van de minister, dat in 2025 al werd ondertekend door 38 federale overheidsdiensten en instellingen.

Volgens de minister moet de ontwikkeling van artificiële intelligentie gepaard gaan met gemeenschappelijke principes die het mogelijk maken om de voordelen ervan ten volle te benutten, zonder het vertrouwen, de rechten van burgers en de menselijke dimensie uit het oog te verliezen.

In juli 2025 bracht de minister 38 federale overheidsdiensten samen rond één visie: de mogelijkheden van artificiële intelligentie benutten en tegelijk gemeenschappelijke grenzen vastleggen om burgers, ondernemingen en organisaties te beschermen en het vertrouwen in de openbare dienstverlening te behouden.

Vandaag wordt het initiatief uitgebreid naar de overheidsbedrijven. Proximus, de Nationale Loterij, bpost en SFPIM engageren zich op hun beurt om de principes van het Handvest toe te passen binnen hun activiteiten. De minister wil deze dynamiek voortaan geleidelijk uitbreiden naar nog meer organisaties.

“Artificiële intelligentie kan de dienstverlening versnellen, een medewerker ondersteunen of een procedure vereenvoudigen. Maar ze mag geen black box worden waartegenover de burger machteloos staat. Wanneer AI wordt ingezet, moet iedereen kunnen weten dat dit gebeurt, begrijpen binnen welk kader ze wordt gebruikt en, wanneer dat nodig is, opnieuw bij een menselijke gesprekspartner terechtkunnen. Met dit Handvest leggen we een gemeenschappelijke basis van principes en waarden vast voor AI die zich op een verantwoorde, transparante en mensgerichte manier ontwikkelt. Ik dank Proximus, de Nationale Loterij, bpost en SFPIM omdat zij de eerste overheidsbedrijven zijn die zich bij dit initiatief aansluiten. Ik hoop dat hun engagement voor vele andere organisaties de weg zal vrijmaken”, aldus Vanessa Matz.

Een gemeenschappelijke basis van garanties

Het Handvest bepaalt dat iedereen ervan op de hoogte moet worden gebracht wanneer die met artificiële intelligentie communiceert en desgewenst een beroep moet kunnen doen op een menselijke gesprekspartner. Voor systemen die volgens de Europese regelgeving als hoog risico worden beschouwd, moet ook menselijk toezicht worden gewaarborgd.

Voor de invoering van een nieuwe toepassing verbinden de ondertekenaars zich er ook toe de ethische, sociale, juridische en veiligheidsrisico’s te analyseren, met bijzondere aandacht voor de grondrechten. Ook de kwaliteit van de gegevens, de opleiding van de medewerkers en de milieu-impact van de gebruikte systemen maken deel uit van het kader.

Het is dus niet de bedoeling om het gebruik van artificiële intelligentie binnen deze organisaties af te remmen, maar om ervoor te zorgen dat de ontwikkeling ervan gepaard gaat met gemeenschappelijke regels.

“Artificiële intelligentie biedt een kans om de kwaliteit, efficiëntie en toegankelijkheid van onze diensten te versterken. Binnen Bnode, de groep waarvan bpost deel uitmaakt, hebben we ervoor gekozen deze transformatie proactief en verantwoord aan te pakken. Sinds enkele jaren ontwikkelen we een governancekader waarin complementaire expertise wordt samengebracht, onder meer vanuit de teams Digital, IT, Compliance, Risk en Legal”, benadrukt Frank Croket, Chief Digital Officer van Bnode. “Deze aanpak heeft bij bpost geleid tot de publicatie van ons beleid inzake generatieve AI in augustus 2024. Dit beleid wordt voortdurend verder aangescherpt om nieuwe toepassingen te ondersteunen. De ondertekening van dit Charter sluit dan ook vanzelfsprekend aan bij ons engagement om mensen, transparantie en verantwoordelijkheid centraal te stellen bij het gebruik van AI in het kader van haar opdrachten van openbare dienst.”

"Bij Proximus geloven we dat AI innovatie en dienstverlening kan versterken. De kracht van AI zit ook in de manier waarop ze wordt ingezet. Bij Proximus kijken we erop toe dat dat transparant en duurzaam gebeurd. Het is goed dat Minister Matz hiervoor ook het initiatief tot een Charter genomen heeft". Ben Appel, Chief Corporate Affairs Proximus

"Vertrouwen staat centraal in de missie van de Nationale Loterij. AI biedt reële kansen om onze diensten te verbeteren, onze medewerkers te ondersteunen en onze spelers beter te beschermen, zolang het gebruik ervan transparant, veilig en onder menselijke controle blijft. Door ons aan te sluiten bij dit Charter bevestigen we onze ambitie om verantwoorde innovatie te stimuleren, volledig in lijn met onze rol als overheidsbedrijf", aldus Jannie Haek, gedelegeerd bestuurder van de Nationale Loterij.