Vanessa
Matz

Minister Matz is vooral tevreden met de opname van het zogenaamde “GROK”-amendement, dat tot doel heeft artificiële-intelligentiesystemen te verbieden die seksueel expliciete beelden of video's kunnen genereren zonder toestemming. De toevoeging van dit verbod is een essentiële voorwaarde voor de steun aan het Omnibus-voorstel.  

De Europese Commissie volgt een zogenaamde “omnibus”-aanpak, die tot doel heeft haar regelgeving te vereenvoudigen en te harmoniseren om deze coherenter en toegankelijker te maken voor zowel bedrijven als burgers. Op digitaal gebied past de Digital Omnibus rond AI deze logica toe op artificiële intelligentie door verschillende verplichtingen uit de AI Act samen te voegen en te verduidelijken, om zo de bestaande wetgeving te vereenvoudigen en tegelijkertijd onze Europese normen op het gebied van veiligheid, transparantie en verantwoordelijkheid van AI-systemen te behouden. België heeft tijdens de besprekingen steeds gepleit voor een evenwichtige aanpak, waarbij concurrentievermogen, innovatie en bescherming van de burgers met elkaar in evenwicht worden gebracht.  

GROK-amendement: burgers beschermen tegen door AI gegenereerde grensoverschrijdende seksuele inhoud  

Een opvallend punt in het laatste voorstel van de Commissie was de opname van het “GROK”-amendement, dat tot doel heeft artificiële-intelligentiesystemen te verbieden die seksueel expliciete beelden of video's kunnen genereren zonder toestemming. Deze bepaling, die door Spanje is ingediend en door verschillende lidstaten, waaronder België, wordt gesteund, is een reactie op de toename van door AI gegenereerde schadelijke inhoud en de toenemende risico's van digitaal geweld.  

Voor Vanessa Matz is deze stap een sterk signaal naar generatieve AI-systemen: "Gewoonlijk onthoudt België zich bij de stemming bij gebrek aan consensus binnen België, maar deze keer sluiten we ons aan bij de landen die het meest ambitieus zijn op het gebied van de bescherming van burgers, met name meisjes en vrouwen, die vaker het slachtoffer zijn van dit soort misbruik. Deze maatregel, die in overeenstemming is met de fundamentele waarden van de Unie en met recente lessen, is een voorwaarde voor onze instemming met het voorstel.".   

Minister Matz benadrukt verder de positieve ontwikkelingen in het voorstel van de Digital Omnibus rond AI, maar spreekt toch haar bedenkingen uit over specifieke punten, met name die met betrekking tot de opsporing van vooringenomenheid en de gratieperiode voor de verplichting om door AI gegenereerde inhoud aan te duiden.  

Wat het opsporen van vooringenomenheid betreft, zijn de verduidelijkingen weliswaar toe te juichen, maar is het jammer dat het gebruik van persoonsgegevens niet strikt beperkt is tot situaties waarin geen ander alternatief mogelijk is.   

Wat de gratieperiode betreft die is voorzien voor de verplichting om door AI gegenereerde inhoud aan te duiden, is deze weliswaar te begrijpen omwille van de technische uitdagingen, maar roept zij ook vragen op. Uitstel van deze verplichting zou namelijk de bescherming van personen en de transparantie ten aanzien van deepfakes in gevaar kunnen brengen, wat belangrijke kwesties zijn.   

Minister Matz zal waakzaam blijven bij de uitvoering van deze maatregelen.  

Volgende stap: het omnibusluik over de GDPR  

De Europese besprekingen worden binnenkort voortgezet rond een ander gevoelig onderdeel, namelijk de Algemene Verordening Gegevensbescherming (GDPR). De minister blijft haar bezorgdheid uiten over de uitzonderingen die mogelijk worden toegestaan voor de verwerking van gevoelige gegevens voor het trainen van kunstmatige intelligentie, en over het risico dat de gegevensbescherming onder het mom van vereenvoudiging wordt afgezwakt.  

“Ik sta volledig achter de vereenvoudiging van de lasten voor onze bedrijven, maar niet ten koste van de bescherming van persoonsgegevens. Vereenvoudiging mag niet leiden tot deregulering”, concludeert Vanessa Matz.