Vanessa
Matz

Op maandag 14 september hebben minister van Modernisering van de Overheid Vanessa Matz, de Regie der Gebouwen en de vzw « Chinees Paleis en van de landen van de Zijderoutes » de domeinconcessieovereenkomst ondertekend. Deze overeenkomst vertrouwt de renovatie, het beheer en de toekomstige exploitatie van de site toe aan de vzw, met respect voor de bestemming ervan als site van openbaar belang en voor de erfgoed- en cultuurhistorische waarde.

Het Chinees Paleis werd op initiatief van koning Leopold II gebouwd naar een ontwerp van de Franse architect Alexandre Marcel. De werken gingen van start in 1903 en werden in 1910 voltooid. In 1913 werd het gebouw opengesteld voor het publiek. Het getuigde destijds van de economische en culturele betrekkingen tussen België en het Verre Oosten, alvorens het een afdeling van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis werd. De architectuur en decoratie, met onder meer het gebeeldhouwde houtwerk van de gevels dat in Shanghai werd vervaardigd, maken er vandaag een opmerkelijk erfgoedensemble van. Het Chinees Paleis is sinds december 2019 beschermd.

Het Chinees Paleis is sinds 2013 om veiligheidsredenen gesloten voor het publiek en maakt al enkele jaren het voorwerp uit van werkzaamheden met het oog op de instandhouding en voorbereiding van de restauratie. Zo voerde de Regie der Gebouwen dringende ingrepen uit aan de daken, ramen, waterafvoer en verschillende decoratieve elementen om het gebouw te beschermen en de verdere aftakeling ervan te vertragen. Tegelijkertijd worden nog studies uitgevoerd met het oog op de verdere renovatiewerken.

In december 2024 keurde de vorige regering het principe goed van een nieuw model, waarbij een vzw zou worden opgericht die instaat voor de renovatie, het beheer en de exploitatie van het Chinees Paleis.

De vzw « Chinees Paleis en van de landen van de Zijderoutes » werd opgericht op 21 januari 2025 en werkt sindsdien samen met de Regie der Gebouwen en het bureau Origin aan de voorbereiding van de volgende fases van het project. De eerste werken zullen betrekking hebben op de voormalige stallen, waarna het hoofdgebouw wordt gerestaureerd. De overeenkomst regelt ook de toekomstige exploitatie van de site. Volgens de bepalingen van de overeenkomst moet het Chinees Paleis zijn bestemming van openbaar, erfgoed- en cultureel belang behouden. Het zal minstens 200 dagen per jaar voor het publiek worden opengesteld en er zullen culturele activiteiten worden georganiseerd die toegankelijk zijn voor een zo breed mogelijk publiek.

« Deze ondertekening is een belangrijke stap voor een uitzonderlijk erfgoed dat al lange tijd wacht om een nieuw leven te krijgen. De Regie der Gebouwen heeft de afgelopen jaren belangrijk werk verricht op het vlak van beveiliging, instandhouding en de voorbereiding van de restauratie. Vandaag vertrouwen we de vzw de belangrijke verantwoordelijkheid toe om deze site te restaureren met respect voor de erfgoedwaarde ervan en er opnieuw een levendige en voor het publiek toegankelijke plek van te maken. Ik heb er vertrouwen in dat de vzw deze opdracht tot een goed einde kan brengen, in nauwe samenwerking met de Regie en de verschillende partners van het project », verklaart Vanessa Matz.

Van haar kant benadrukt de vzw dat zorg dragen voor erfgoed bijdraagt aan het versterken van het collectieve geheugen van culturen en tijdperken, de culturele identiteit, de esthetische en artistieke beleving die een ideaal van schoonheid en vakmanschap weerspiegelt, de duurzaamheid en het doorgeven van kennis en vaardigheden van generatie op generatie.

Maar zorg dragen voor erfgoed is geen zaak van oude nostalgici! Erfgoed is niet statisch: het gaat erom het te interpreteren, aan te passen en opnieuw uit te vinden, zonder afbreuk te doen aan de oorspronkelijke kwaliteiten ervan.