Meer vrouwen daar waar de beslissingen genomen worden: Vanessa Matz stelt doel voor gendergelijkheid in federale administratie vast
Op voorstel van de minister van Modernisering van de Overheid, Vanessa Matz, heeft de regering vandaag een hervorming aangenomen die tot doel heeft het evenwicht tussen vrouwen en mannen in hogere functies binnen de federale administratie te versterken. Vanaf 1 januari 2027 mag geen enkel geslacht meer dan 60 % van de managementfuncties en de functies van de niveaus A3, A4 en A5 bekleden. Het doel is om te garanderen dat ten minste 40 % van de vrouwen en 40 % van de mannen vertegenwoordigd zijn op de plaatsen waar beslissingen worden genomen.
“Glazen plafond”, “Sticky floor”, “glazen muur” … het zijn allemaal uitdrukkingen die de obstakels beschrijven die de loopbaan van vrouwen nog steeds belemmeren. Ook de federale administratie ontsnapt niet aan deze realiteit. Er werken veel vrouwen, maar hun aandeel neemt af naarmate men hoger in de hiërarchie komt.
Uit de gegevens blijkt een evenwichtige verdeling op niveau A2, met 50 % vrouwen en 50 % mannen. Maar de achterstand begint al op niveau A3, waar het aandeel vrouwen daalt tot 44 %. Op niveau A4 bedraagt dit aandeel nog slechts 39 % en op niveau A5 30 %.
Deze ondervertegenwoordiging komt ook tot uiting in de verloning. Hoewel de salarisschalen van de federale overheid een gelijk loon voor een gelijke functie garanderen, bedraagt de loonkloof tussen vrouwen en mannen nog steeds 7 % bij vergelijking van gelijkwaardige werktijden. Vrouwen zijn met name minder talrijk in de hoogste functies en vaker te vinden in bepaalde functies of bij zij die deeltijds werken.
"Bij de federale administratie geldt: gelijk loon voor gelijk werk. Het probleem ligt op het vlak van professionele gelijkheid. Vrouwen vormen de meerderheid in de administratie, maar ze bereiken minder vaak de hoogste functies en dus ook de hoogste salarisniveaus. Het is deze realiteit die we willen corrigeren”, benadrukt Vanessa Matz.
De ambitie verhogen
Momenteel kan één geslacht tot twee derde van de benoemde of aangestelde personen in hogere functies uitmaken. De regel garandeert dus een minimale vertegenwoordiging van een derde vrouwen en een derde mannen.
De aangenomen hervorming verhoogt deze doelstelling. Vanaf 1 januari 2027 mag geen enkel geslacht meer dan drie vijfde uitmaken van wie managementfuncties bekleedt en van de benoemde ambtenaren op de niveaus A3, A4 en A5. De minimale vertegenwoordiging van elk geslacht stijgt daarmee van een derde naar 40 %.
De hervorming handhaaft de huidige regel, die garandeert dat één geslacht niet meer dan twee derde van de benoemingen en aanstellingen in hogere functies mag vertegenwoordigen. Daaraan wordt nu een doelstelling toegevoegd: streven naar een vertegenwoordiging van ten minste 40 % vrouwen en 40 % mannen in leidinggevende functies en op de niveaus A3, A4 en A5. Deze doelstelling moet het mogelijk maken de al geboekte vooruitgang te bestendigen, achteruitgang te voorkomen en de vooruitgang te versnellen op gebieden waar vrouwen nog steeds sterk ondervertegenwoordigd zijn, met name op niveau A5.
"De overheid kan niet van de samenleving verlangen dat zij meer gelijkheid nastreeft zonder deze eis ook op zijn eigen organisatie toe te passen. De doelstellingen op vlak van vertegenwoordiging werken. Ze hebben gezorgd voor een duidelijke toename van het aantal vrouwen in hogere functies. We willen nu onze ambitie verhogen en eerder ingrijpen, op het moment dat de loopbaantrajecten effectief beginnen uiteen te lopen”, legt de minister uit.
Inzetten op de cijfers, maar ook op loopbaantrajecten
Het vastleggen van statistische doelstellingen is een doeltreffend instrument, maar op zichzelf volstaan het niet. De minister is ook van plan om de minder zichtbare belemmeringen aan te pakken die de loopbaan van vrouwen kunnen remmen: bepaalde toelatingsvoorwaarden voor hogere functies herzien, beter informeren over de gevolgen van deeltijds werken voor het salaris, de loopbaan en het pensioen, inclusief leiderschap en coaching versterken, en zorgen voor een betere opvolging van de gegevens in alle overheidsdiensten. Het doel is niet alleen om de cijfers te verbeteren, maar om loopbaantrajecten en praktijken duurzaam te veranderen.
"Het doel is niet alleen om de statistieken te verbeteren. We willen loopbaantrajecten, praktijken en mentaliteiten duurzaam veranderen. De federale overheid moet een voorbeeldfunctie vervullen en een dynamiek creëren die ook de privésector kan inspireren”, besluit Vanessa Matz.
Dezelfde ambitie bij overheidsbedrijven
Eveneens vanuit de wens om de aanwezigheid van vrouwen op besluitvormingsniveaus te versterken, heeft de Ministerraad ook ingestemd met de invoering van een minimumvertegenwoordiging van 33 % van het ondervertegenwoordigde geslacht in de directies van de autonome overheidsbedrijven (bpost, Proximus, NMBS, Infrabel en Skyes).